📚 MESYUARAT FIQH KITAB MUAMALAT SIRI KE-24
Institut Ilmu Darul Makmur (IIDM) meneruskan Mesyuarat Fiqh Kitab Muamalat Siri Ke-24 dengan perbahasan daripada Minhāj al-Ṭālibīn, Kitāb al-Bay‘:
> وَعَدَمُ الْإِكْرَاهِ بِغَيْرِ حَقٍّ
> “Dan tidak berlaku paksaan tanpa hak.”
🕌 Inti Resolusi Perbahasan
Perbincangan meneliti kedudukan ikrah (paksaan) dalam akad jual beli serta hubungannya dengan unsur kerelaan (al-riḍā), niat (qaṣd) dan pilihan (ikhtiyār).
Antara resolusi penting:
🔹 Paksaan tanpa hak yang menghilangkan kerelaan boleh menjejaskan kesahan akad.
🔹 Paksaan dengan hak tidak semestinya membatalkan akad, khususnya apabila ia bertujuan melaksanakan hak atau kewajipan yang diiktiraf syarak seperti penjualan harta untuk melunaskan hutang.
🔹 Penilaian ikrah bukan hanya berdasarkan kewujudan tekanan, tetapi turut mengambil kira niat dan pilihan orang yang berakad.
🔹 Tidak setiap tekanan psikologi atau sosial merupakan ikrah. Perasaan kasihan, malu, takut dikatakan kedekut, menjaga maruah atau mengelakkan celaan masyarakat tidak secara automatik menghilangkan kerelaan dalam akad.
🔹 Dalam menentukan ḍābiṭ ikrah, perlu dilihat jenis dan tahap kemudaratan, sama ada ancaman itu nyata dan segera, serta sama ada seseorang masih mempunyai pilihan yang munasabah.
🔹 Menjaga maruah dan mengelakkan fitnah boleh menjadi pertimbangan dalam hukum sesuatu perbuatan, namun ia tidak semestinya mencapai tahap ikrah yang menafikan kesahan akad.
🔹 Tiga persoalan semasa turut dibincangkan: membeli kerana kasihan, membeli kerana takut dikatakan kedekut dan membeli semata-mata untuk menyertai cabutan bertuah. Pada asasnya, akad kekal sah selagi pilihan dan kerelaan masih wujud serta tidak terdapat ikrah yang diiktiraf syarak.
📌 Kesimpulan Utama
Perbahasan merumuskan bahawa perlu dibezakan antara:
KESAHAN AKAD → TAHAP IKRAH → HUKUM PERBUATAN & NIAT
Penentuan hukum hendaklah berdasarkan qaṣd, ikhtiyār, jenis kemudaratan serta sama ada paksaan itu berlaku dengan hak atau tanpa hak.
📖 **Rujukan utama: Nihāyat al-Muḥtāj, Hāsyiyah al-Shubramallisī, Mughnī al-Muḥtāj, Tuḥfat al-Muḥtāj dan al-Fatāwā al-Kubrā al-Fiqhiyyah.
**Mesyuarat Fiqh Kitab Muamalat Siri Ke-24**
📅 13 Ogos 2026 | Khamis
🕤 9.30 malam – 11.30 malam
💻 Zoom
📚 Kumpulan Nihāyah
👤 Ketua: Ustaz Abd Ghani bin Abdurrazzaq
“Membudayakan Ilmu dan Memperkasakan Watan”
“Memaknai 556 Tahun Kesultanan dan Peradaban Islam Pahang”
#IIDM #InstitutIlmuDarulMakmur #MesyuaratFiqh #FiqhMuamalat #KitabMuamalat #MinhajAlTalibin #FiqhSyafii #TurathIslami #BahthulMasail
