SIRI KULIAH FIQH AL-WATAN
Tatacara Kehidupan Bertanah Air Umat Islam Negeri Pahang
πKuliah 5 : Perkembangan Tradisi Keilmuan ASWJ Global dan Alam Melayu
π»Platform : Facebook Institut Ilmu Darul Makmur
π€Oleh Prof. Madya Dr. Amran Bin Muhammad,
Pengarah Eksekutif Institut Ilmu Darul Makmur –
Majlis Ugama Islam dan Adat Resam Melayu Pahang (IIDM-MUIP)
Kuliah 5 ini menelusuri evolusi tradisi keilmuan Ahli Sunnah Wal Jamaah (ASWJ) dari empayar Islam global hingga ke peradaban alam Melayu. Konsep peradaban ini divisualisasikan melalui metafora "Pokok Ilmu Peradaban Islam" yang disokong kuat oleh empat elemen bersepadu: Iman sebagai akar (akidah Asya'irah/Maturidiyyah), Ihsan sebagai batang pokok (tasawuf al-Ghazali/al-Junaid), Islam sebagai dahan dan buah (fiqah Syafie), serta Watan sebagai mahkota pokok (ketaatan kepada tanah air, kesultanan, dan adat resam).
Karangan ini turut mengetengahkan sumbangan ulama Nusantara dalam membukukan warisan ilmu ASWJ ini. Secara simboliknya, kerangka gabung jalin antara ilmu fardu ain dan kenegaraan (Fiqh al-Watan) ini diterjemahkan menerusi falsafah logo Pokok Bidara pada Institut Ilmu Darul Makmur, yang membawa matlamat membudayakan ilmu dan memperkasakan kedaulatan watan.
Perkembangan tradisi keilmuan Islam di alam Melayu bukanlah suatu entiti yang terpisah, sebaliknya ia merupakan kesinambungan kukuh daripada rantaian peradaban Ahli Sunnah Wal Jamaah (ASWJ) di peringkat global. Tradisi pemerintahan dan sistem kenegaraan (Fiqh al-Watan) di alam Melayu diwarisi daripada empayar-empayar besar Islam terdahulu seperti Kesultanan Seljuk, Ayyubiyyah, Mamluk, dan Uthmaniyyah. Bagi memastikan pentadbiran negara kekal di landasan syariat, pembinaan sesebuah daulah wajib disandarkan kepada asas ilmu fardu ain yang padu bersumberkan al-Quran, as-Sunnah, ijmak, dan qiyas.
Konsep kesepaduan ilmu ini dijelaskan menerusi metafora "Pokok Ilmu Peradaban Islam" yang menggabungjalinkan empat elemen utama. Elemen pertama ialah Iman (Tauhid) yang diumpamakan sebagai akar pokok, berfungsi menapis dan mengukuhkan asas peradaban berteraskan akidah
Asya'irah dan Maturidiyyah. Elemen kedua ialah Ihsan (Tasawuf) yang bertindak sebagai batang pokok, menyalurkan kekuatan rohani bagi menyucikan hati dan membina akhlak berpandukan tradisi Imam al-Junaid dan Imam al-Ghazali. Seterusnya, elemen ketiga merupakan Islam (Fiqah) yang membentuk dahan, daun, dan buah, mewakili amalan praktikal dan ibadah harian berlandaskan mazhab Syafie.
Keempat-empat gabungan ini akhirnya menumbuhkan mahkota pokok yang rimbun, iaitu elemen Watan (Kenegaraan). Elemen ini merangkumi ilmu Fiqh al-Watan yang menyemai kecintaan kepada tanah air (hubbul watan), pemeliharaan kelestarian alam sekitar, serta ketaatan kepada institusi Kesultanan dan adat resam. Bukti penghayatan ilmu ASWJ yang mendalam ini dapat dilihat menerusi ambakan karya-karya kitab muktabar tempatan yang dihasilkan oleh para ulama agung Nusantara pada abad ke-18 hingga ke-20, seperti Syeikh Daud al-Fathani, Syeikh Abdul Samad al-Falimbani, dan Syeikh Muhammad Arsyad al-Banjari.
Segala falsafah ilmu peradaban dan kenegaraan ini dimanifestasikan secara fizikal menerusi logo Institut Ilmu Darul Makmur yang mengambil inspirasi daripada bentuk Pokok Bidara (Sidrah). Logo ini menterjemahkan elemen 6 akar (Iman), 1 batang pokok (Ihsan), 5 cabang (Islam), dan mahkota yang merimbun (Watan), selari dengan komitmen ke arah membudayakan ilmu agama agar seiring dengan usaha memperkasakan kelestarian watan.
βππππππππππππ ππππ, πππππππππππππ πππππβ
#Fiqh al-Watan
#Membudayakanlmu
#KerajaanKesultanan
#DaulahIslam
#PeradabanPahang
#555tahunKesultanandan
#PeradabanIslamPahang
#SUK
#KerajaanNegeriPahang
#PahangBerdaulat
#PahangBersyariat
#PahangBeradat
